Nhà của Nong

Công lý, khi rơi vào tay con người, luôn mang hình dáng của bi kịch.

Tôi chỉ mới đọc Bá tước Monte Cristo của Alexandre Dumas khoảng một, hai năm gần đây thôi. Hơi muộn so với danh tiếng lẫy lừng của nó, nhưng có lẽ chính vì thế mà cuốn sách lại đậm sâu hơn.

Ở cái tuổi sắp trung niên này, khi đã đi làm đủ lâu để hiểu rằng không phải lúc nào cố gắng cũng được đền đáp, và rằng thế giới này chẳng quan tâm đến việc bạn có phải người tốt hay không - tôi mới thực sự thấy Monte Cristo không đơn thuần là một câu chuyện trả thù, mà là một bản thiết kế tinh vi về nỗi đau, sự mất mát và hành trình tái sinh của con người.

Nếu bạn gọi thần đèn ra giữa kỷ nguyên công nghệ, có khi thứ đầu tiên ông ấy hỏi là: "Wi-Fi password là gì vậy?"

Tôi đọc Ông già Khốttabit lần đầu khi còn học tiểu học, chắc khoảng lớp 5. Đó là một trong những cuốn sách tôi vô tình tìm được trong đống sách của bố mẹ, chẳng biết ở đâu ra, khổ lớn, bìa cứng hẳn hoi, thơm mùi giấy mới (sau vài lần dọn nhà thì bây giờ đã không tìm thấy cuốn ấy ở đâu nữa). Khi ấy, tôi chỉ đơn giản nghĩ rằng đây là một truyện thiếu nhi vui nhộn: một cậu bé Liên Xô tình cờ giải thoát một ông thần đèn cổ đại ra khỏi chiếc bình, rồi từ đó kéo theo hàng loạt tình huống dở khóc dở cười. Tôi đọc say mê trong 3 ngày liền tù tì, không hiểu hết, nhưng cảm thấy ấm áp. Rồi thời gian trôi, tôi lớn lên, công việc ngập đầu, và tưởng mình đã quên mất những câu chuyện cổ tích ấy. Cho đến một ngày, tôi tình cờ bắt gặp lại Ông già Khốttabit, và đọc lại. Lần này, tôi không còn cười hồn nhiên như hồi nhỏ nữa - mà cười khẽ, kiểu nụ cười của một người trưởng thành nhận ra rằng truyện cổ tích ngày xưa, thật ra là một tấm gương tinh tế soi vào chính cuộc đời hiện đại của mình.

Tôi đọc Giết con chim nhại của Harper Lee vào một buổi chiều mưa Sài Gòn - cái kiểu mưa lất phất khiến đường nhòe đi như một tấm ảnh cũ. Ly cà phê trên bàn tan đá dần, còn tôi thì bị níu lại bởi một cái tên kỳ lạ: "Giết con chim nhại" - vừa mềm mại, vừa tàn nhẫn. Một tiêu đề nghe như mâu thuẫn, nhưng càng đọc, tôi càng hiểu đó là cách Harper Lee muốn nói về thế giới: nơi lòng tốt và sự ngây thơ vẫn tồn tại, nhưng lại bị bóp nghẹt bởi định kiến, sợ hãi và quyền lực.

Anh em ngồi ngay ngắn, pha một ly cà phê đậm hay tách trà nóng tuỳ gu, thắt dây an toàn vào, vì hôm nay ta bàn tới một cuốn sách có thể khiến bạn vừa thấy choáng ngợp, vừa thấy mình bé nhỏ đến mức như hạt bụi trôi trong ánh nắng ban mai. Đó là A Brief History of Time - Lược sử thời gian - một kiệt tác của Stephen Hawking.

Nếu bạn từng đọc Murakami và nghĩ "Ủa, sao truyện này giống như đang mơ?", thì với Biên Niên Ký Chim Vặn Dây Cót bạn sẽ không chỉ mơ... mà còn mơ trong mơ, mơ có tầng hầm, có thang máy xuống sâu hơn, và có cả một con chim vặn dây cót cứ cót két báo hiệu mọi thứ đang thay đổi.

F. Scott Fitzgerald viết The Great Gatsby vào năm 1925 - một thời đại gọi là "Roaring Twenties" của nước Mỹ: thời jazz vang khắp các sảnh tiệc, phụ nữ uống rượu công khai, và mọi giá trị đạo đức đều mặc đồ tuxedo để đi party.

Và giữa khung cảnh đó, anh chàng Jay Gatsby xuất hiện. Một kẻ không có gốc gác danh giá, không có tiền sẵn từ cha mẹ, nhưng lại có cả một dinh thự tổ chức tiệc tùng liên tù tì và đủ loại rượu để cho Bộ Y tế thời đó khỏi cần kiểm dịch. Ai cũng đến dự tiệc của Gatsby, nhưng không ai thực sự biết anh là ai.